Με στόχο την απορρόφηση των πιέσεων από την εκτίναξη των τιμών των καυσίμων λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή, η κυβέρνηση προχώρησε σε ένα πακέτο στοχευμένων παρεμβάσεων ύψους περίπου 300 εκατ. ευρώ για το δίμηνο Απριλίου-Μαΐου 2026. Ταυτόχρονα, ετοιμάζει νέο πακέτο μέτρων για την ακρίβεια στα τρόφιμα.
Η κυβερνητική δέσμη παρεμβάσεων στα καύσιμα περιλαμβάνει τέσσερα βασικά μέτρα στήριξης για νοικοκυριά, αγρότες, μεταφορές και την αγορά, με παράλληλη πρόβλεψη για δημοσιονομική αντιστάθμιση μέσω αυξημένης φορολόγησης σε συγκεκριμένους τομείς. Το οικονομικό επιτελείο θέλει να μετρήσει τώρα τη «διάχυση» του πληθωρισμού και στις τιμές των υπόλοιπων αγαθών και υπηρεσιών στο «καλάθι» του πληθωρισμού, για να σχεδιάσει το επόμενο πακέτο στήριξης.
Επιδότηση diesel κίνησης στην αντλία. Το πρώτο μέτρο στοχεύει στον περιορισμό των επιπτώσεων της αύξησης του πετρελαίου σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.Προβλέπεται επιδότηση του diesel κίνησης κατά 16 λεπτά ανά λίτρο στην αντλία, που αντιστοιχεί σε περίπου 20 λεπτά με ΦΠΑ, στην τελική τιμή. Το μέτρο αφορά κυρίως επαγγελματίες μεταφορών, επιχειρήσεις logistics και έμμεσα τον πρωτογενή τομέα, καθώς μειώνει το κόστος διακίνησης προϊόντων και παραγωγής. Η διάρκεια ορίζεται από 1ης Απριλίου έως 31 Μαΐου, με δυνατότητα επέκτασης εφόσον διατηρηθούν οι υψηλές τιμές πετρελαίου. Το κόστος εκτιμάται μεταξύ 51 και 106 εκατ. ευρώ, ανάλογα με την πορεία των διεθνών τιμών.
Ψηφιακή κάρτα καυσίμων για νοικοκυριά. Κεντρικός πυλώνας της παρέμβασης είναι η άμεση ενίσχυση των πολιτών μέσω επιδότησης κατανάλωσης καυσίμων. Η ενίσχυση παρέχεται με τη μορφή ψηφιακής κάρτας, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε πρατήρια καυσίμων, μέσα μαζικής μεταφοράς και ταξί. Για όσους δεν διαθέτουν smartphone δίνεται η δυνατότητα κατάθεσης του ποσού σε τραπεζικό λογαριασμό. Η επιδότηση αντιστοιχεί μεσοσταθμικά σε 36 λεπτά ανά λίτρο, και για το δίμηνο διαμορφώνεται:
- Σε 50 ευρώ για αυτοκίνητα στην ηπειρωτική Ελλάδα και 60 ευρώ για νησιά.
- Σε 30 ευρώ για μοτοσυκλέτες και έως 35 ευρώ στα νησιά, με προσαύξηση όταν χρησιμοποιείται η ψηφιακή κάρτα.
Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα –συμπεριλαμβανομένων ελεύθερων επαγγελματιών– εισοδηματικά όρια έως 25.000 ευρώ για άγαμους, έως 35.000 ευρώ για έγγαμους, με προσαύξηση 5.000 ευρώ ανά παιδί. Για μονογονεϊκές οικογένειες, το όριο φθάνει τις 39.000 ευρώ. Το μέτρο εκτιμάται ότι καλύπτει περίπου το 75%-80% των ιδιοκτητών οχημάτων στη χώρα.
Η αίτηση θα υποβάλλεται μέσω πλατφόρμας στο gov.gr, με δήλωση ενός οχήματος ανά δικαιούχο και βασικές προϋποθέσεις (ασφαλισμένο, σε κυκλοφορία, χωρίς οφειλές τελών). Το συνολικό κόστος ανέρχεται σε 130 εκατ. ευρώ.
Επιδότηση λιπασμάτων για αγρότες. Στον πρωτογενή τομέα η παρέμβαση επικεντρώνεται στο αυξημένο κόστος παραγωγής. Προβλέπεται επιχορήγηση 15% επί της αξίας των τιμολογίων αγοράς λιπασμάτων για το διάστημα Απριλίου-Μαΐου. Δικαιούχοι είναι επαγγελματίες αγρότες και επιχειρήσεις του αγροτικού τομέα. Η ενίσχυση θα δοθεί κατόπιν αίτησης μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας της ΑΑΔΕ, με συνολικό προϋπολογισμό 15 εκατ. ευρώ. Στόχος είναι η συγκράτηση του κόστους παραγωγής και, κατ’ επέκταση, των τιμών στα τρόφιμα.
Παρέμβαση στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια. Για τον περιορισμό των αυξήσεων στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια η κυβέρνηση επιλέγει έμμεση στήριξη των εταιριών. Συγκεκριμένα, το Δημόσιο θα αποζημιώνει τις υποχρεωτικές εκπτώσεις που ήδη παρέχουν οι ακτοπλοϊκές εταιρίες σε κατηγορίες επιβατών (φοιτητές, άτομα με αναπηρία, οικογένειες κ.ά.), κόστος που μέχρι σήμερα δεν καλυπτόταν. Με τον τρόπο αυτό, επιχειρείται να συγκρατηθούν οι τιμές για το σύνολο των επιβατών, ιδιαίτερα εν όψει της θερινής περιόδου. Το δημοσιονομικό κόστος υπολογίζεται στα 56 εκατ. ευρώ.
Δημοσιονομική αντιστάθμιση. Παράλληλα, η κυβέρνηση προχωρά σε αύξηση της φορολόγησης στα διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια τύπου καζίνο («φρουτάκια»), με στόχο την ενίσχυση των εσόδων. Οι νέοι συντελεστές διαμορφώνονται στο 20% για κέρδη από 100 έως 500 ευρώ (από 15%) και στο 30% για κέρδη άνω των 500 ευρώ (από 20%), ενώ τα κέρδη έως 100 ευρώ παραμένουν αφορολόγητα. Τα έσοδα εκτιμώνται σε περίπου 100 εκατ. ευρώ ετησίως.
Νέο πακέτο μέτρων
Ο επόμενος κρίσιμος τομέας είναι τα τρόφιμα και τα είδη καθημερινής χρήσης, τα οποία είχαν αναπτύξει μια υψηλή δυναμική ανατιμήσεων από το τέλος του 2025, καταγράφοντας τον Φεβρουάριο αύξηση κατά 5,4%. Ο κλάδος των τροφίμων είναι ακόμη πιο ευαίσθητος από αυτόν των καυσίμων, καθώς εδώ υπάρχουν είδη με συσσωρευμένες αυξήσεις, οι οποίες δεν έχουν υποχωρήσει παρά ελάχιστα από το 2022. Καφές, κακάο, κρέατα νωπά φρούτα και λαχανικά ήταν επικίνδυνα για ανατιμήσεις εν όψει του Πάσχα, ακόμη και αν δεν είχαμε την κρίση με τον πόλεμο στο Ιράν.
Ο εισαγόμενος πληθωρισμός στο μοσχάρι και το πρόβλημα με ευλογιά στα αμνοερίφια, έφεραν το Φεβρουάριο, πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στο Ιράν, αυξήσεις 25,8% και 12,1%, αντίστοιχα, στις τιμές των δύο κατηγοριών κρέατος. Το κακάο και τα προϊόντα σοκολάτας και ο καφές είχαν επίσης αυξήσεις πολλαπλάσιες του πληθωρισμού. Η αυξημένη ζήτηση που θα υπάρξει τις γιορτές θα ενσωματώσει στις τιμές και την επίπτωση από το αυξημένο μεταφορικό κόστος και το κόστος παραγωγής σε φρούτα και λαχανικά, καλώντας για ένα νέο πακέτο στήριξης. Οι επιπτώσεις από τον πρώτο μήνα του πολέμου αναμένεται να αποτυπωθούν στα στοιχεία του πληθωρισμού που θα ανακοινωθεί από την ΕΛ.ΣΤΑΤ. το πρώτο 10ήμερο του Απριλίου. Από εκεί και πέρα, το οικονομικό επιτελείο θα πρέπει να οριστικοποιήσει και να ανακοινώσει το τρίτο κατά σειρά πακέτο μέτρων στήριξης των νοικοκυριών.
Επαναφορά του market pass. Η πλατφόρμα που αντιμετώπισε την ακρίβεια στα τρόφιμα το 2022, ήταν το market pass το οποίο επιδοτούσε εκτάκτως το 10% των μηνιαίων αγορών του νοικοκυριού, με πλαφόν τα 1.000 ευρώ, το οποίο συμπληρώθηκε με μια επιταγή ακρίβειας της τάξης των 200 ευρώ για τους οικονομικά ασθενέστερους.
Έκτακτο επίδομα 200 ευρώ για τους οικονομικά ασθενέστερους εξεταζόταν εδώ και καιρό, για μια σειρά ευάλωτων εισοδηματικά τμημάτων του πληθυσμού, στα οποία περιλαμβάνονται:
- Χαμηλοσυνταξιούχοι με κύρια σύνταξη έως 700 ευρώ, που δεν ωφελήθηκαν πλήρως από τις αυξήσεις λόγω προσωπικής διαφοράς.
- Δικαιούχοι Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, με πρόβλεψη για διπλασιασμό της μηνιαίας παροχής.
- Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ) που λαμβάνουν αναπηρικά επιδόματα από τον ΟΠΕΚΑ, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια.
- Οικογένειες με παιδιά, μέσω έκτακτης επιπλέον δόσης του επιδόματος Α21.
- Μακροχρόνια άνεργοι (12–24 μήνες) εγγεγραμμένοι στη ΔΥΠΑ, χωρίς άλλη παροχή, με ατομικό εισόδημα έως 16.000 ευρώ.
Ως γενικό εισοδηματικό όριο για την ένταξη προβλέπεται οικογενειακό εισόδημα έως 10.500 ευρώ ετησίως. Παράλληλα, και στο market pass αναμένεται να υπάρξουν βελτιώσεις προς το καλύτερο στον αριθμό των δυνητικών δικαιούχων, και ίσως και στο ποσοστό της επιδότησης, καθώς οι συνθήκες έχουν αλλάξει από την αμέσως προηγούμενη κρίση. Πολύ βοηθητικό για τα σχέδια του οικονομικού επιτελείου θα είναι μια συμφωνία για προσωρινή δημοσιονομική χαλάρωση, ειδικά για τον κανόνα των καθαρών πρωτογενών δαπανών, ώστε να είναι εφικτό να στηριχτούν περισσότερο νοικοκυριά αλλά και επιχειρήσεις. Το θέμα θα τεθεί και στο έκτακτο Eurogroup, το οποίο θα συνεδριάσει την Παρασκευή μέσω τηλεδιάσκεψης, και στο οποίο θα συζητηθεί η ύπαρξη μιας γενικότερη ενιαίας στάσης της Ε.Ε. απέναντι στην κρίση.
