Η στρατηγική Μητσοτάκη μέχρι τις κάλπες – Η μάχη για το Κέντρο, η «γαλάζια» συσπείρωση και ο φόβος των διαρροών προς τα δεξιά
Με το βλέμμα στραμμένο στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση, το Μέγαρο Μαξίμου χαράσσει τη στρατηγική του σε τρία παράλληλα μέτωπα. Αντώνης Σαμαράς, Αλέξης Τσίπρας και Νίκος Ανδρουλάκης αποτελούν διαφορετικού τύπου πολιτικές προκλήσεις για την κυβέρνηση, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να επιχειρεί να διατηρήσει τον έλεγχο του πολιτικού κέντρου, να «μπετονάρει» τη δεξιά βάση της Νέας Δημοκρατίας και να επαναφέρει στους κόλπους της παράταξης ψηφοφόρους που έχουν απομακρυνθεί.
Του Βαγγέλη Αποστολίδη
Η αφετηρία της νέας κυβερνητικής τακτικής αναμένεται να είναι η ΔΕΘ. Εκεί το Μέγαρο Μαξίμου θέλει να μεταφέρει την πολιτική αντιπαράθεση στο πεδίο της οικονομίας, όπου εκτιμά ότι διαθέτει ισχυρότερο αφήγημα από την αντιπολίτευση. Το κυβερνητικό μήνυμα θα επιχειρήσει να έχει προεκλογικό χαρακτήρα χωρίς να διολισθήσει σε μια λογική ανεξέλεγκτων παροχών, με έμφαση στις φοροελαφρύνσεις, στο διαθέσιμο εισόδημα και στη στήριξη της μεσαίας τάξης.
Το βασικό στοίχημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο τι θα εξαγγείλει η κυβέρνηση, αλλά αν θα καταφέρει να μετατρέψει το οικονομικό της αφήγημα σε πολιτικό πλεονέκτημα.
Γιατί το Μέγαρο Μαξίμου επιλέγει εκλογές στην ώρα τους
Παρά τις εισηγήσεις για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, η κυβερνητική επιλογή παραμένει η εξάντληση της κοινοβουλευτικής περιόδου. Στο πρωθυπουργικό επιτελείο θεωρούν ότι ο χρόνος μπορεί να λειτουργήσει υπέρ της κυβέρνησης, επιτρέποντας στο κυβερνητικό έργο να αποκτήσει μεγαλύτερο αποτύπωμα και να περιοριστεί σταδιακά η δυσαρέσκεια που καταγράφεται σε τμήματα του εκλογικού σώματος.
Παράλληλα, το Μαξίμου επενδύει στη σύγκριση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τους πολιτικούς του αντιπάλους. Η λογική είναι σαφής: όσο πλησιάζει η εκλογική αναμέτρηση, τόσο περισσότερο η κυβέρνηση θα επιχειρεί να μετατρέψει την κάλπη σε δίλημμα πολιτικής διακυβέρνησης και όχι απλώς σε καταγραφή της κυβερνητικής φθοράς.
Το ερώτημα είναι αν η στρατηγική αυτή θα αποδειχθεί αρκετή για να συγκρατήσει τις απώλειες τόσο προς το Κέντρο όσο και προς τα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας.
Ο παράγοντας Σαμαράς και η μάχη στα δεξιά
Ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος για το Μαξίμου βρίσκεται αυτή τη στιγμή στα δεξιά. Οι πληροφορίες και τα σενάρια περί δημιουργίας νέου πολιτικού φορέα από τον Αντώνη Σαμαρά διατηρούν την κυβέρνηση σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής.
Η μέχρι πρότινος επιλογή των χαμηλών τόνων απέναντι στον πρώην πρωθυπουργό έχει δώσει τη θέση της σε πιο σκληρή αντιμετώπιση, ιδιαίτερα όταν η κριτική αφορά την εξωτερική πολιτική και τα ελληνοτουρκικά.
Εφόσον ο Αντώνης Σαμαράς προχωρήσει τελικά στην ίδρυση νέου κόμματος, η Νέα Δημοκρατία θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια διπλή πρόκληση: αφενός να περιορίσει τις διαρροές προς τα δεξιά και αφετέρου να αποτρέψει τη δημιουργία ενός πολιτικού ρήγματος στην παραδοσιακή της βάση.
Στο κυβερνητικό στρατόπεδο, πάντως, εκτιμούν ότι ένα ενδεχόμενο «κόμμα Σαμαρά» δεν θα πλήξει αποκλειστικά τη Νέα Δημοκρατία και ότι σημαντικό μέρος της δυνητικής του επιρροής θα προέλθει από ψηφοφόρους κομμάτων που βρίσκονται ήδη δεξιότερα του κυβερνώντος κόμματος.
Σε κάθε περίπτωση, η Πειραιώς προετοιμάζεται για μάχη συσπείρωσης. Η ενεργοποίηση του κομματικού μηχανισμού, η επανασύνδεση με τη βάση και ο επαναπατρισμός δυσαρεστημένων ψηφοφόρων αποτελούν πλέον κεντρικούς άξονες του εκλογικού σχεδιασμού.
Σαμαράς: Ελληνοτουρκικά, Μεταναστευτικό και «woke» ατζέντα
Ο Αντώνης Σαμαράς έχει ήδη δείξει τα πεδία στα οποία προτίθεται να ασκήσει πίεση στην κυβέρνηση. Ελληνοτουρκικά, Μεταναστευτικό και ζητήματα που εντάσσονται στη λεγόμενη «woke» ατζέντα αναμένεται να αποτελέσουν βασικές αιχμές της κριτικής του.
Η πρόσφατη παρέμβασή του με αφορμή τις τουρκικές κινήσεις σχετικά με τα θαλάσσια πάρκα έδωσε εκ νέου το στίγμα της αντιπαράθεσης. Η εξωτερική πολιτική αποτελεί ένα πεδίο στο οποίο ο πρώην πρωθυπουργός επιλέγει να ανεβάζει τους τόνους, αμφισβητώντας ευθέως κυβερνητικούς χειρισμούς.
Το Μαξίμου γνωρίζει ότι μια τέτοια αντιπαράθεση δεν αφορά μόνο την προσωπική σύγκρουση δύο πολιτικών. Ακουμπά τον πυρήνα της δεξιάς εκλογικής βάσης και, ως εκ τούτου, μπορεί να επηρεάσει τις ισορροπίες στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας.
Ανδρουλάκης: Η μάχη για το Κέντρο
Στο άλλο άκρο του πολιτικού σκηνικού, η κυβέρνηση επιχειρεί να ανακόψει τη δυναμική του ΠΑΣΟΚ στον χώρο του Κέντρου.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης αποτελεί διαφορετικό αντίπαλο για το Μαξίμου. Δεν πρόκειται για μια αναμέτρηση που θα κριθεί αποκλειστικά στη δεξιά πολυκατοικία, αλλά για μια μάχη πάνω στους κεντρώους και μετριοπαθείς ψηφοφόρους.
Η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να εμφανίσει τη Νέα Δημοκρατία ως τη μοναδική αξιόπιστη δύναμη μεταρρυθμίσεων, αμφισβητώντας παράλληλα τη δυνατότητα του ΠΑΣΟΚ να συγκροτήσει συνεκτική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.
Στο στόχαστρο θα βρεθούν οι διαφοροποιήσεις της Χαριλάου Τρικούπη σε κρίσιμα νομοσχέδια και οι θέσεις της σε ζητήματα οικονομίας και μεταρρυθμίσεων. Στόχος είναι να τεθεί ένα πολιτικό δίλημμα: ποιος μπορεί πραγματικά να κυβερνήσει και ποιος μπορεί απλώς να ασκήσει αντιπολίτευση;
Αλέξης Τσίπρας: Η επιστροφή της σύγκρουσης του 2023
Η περίπτωση του Αλέξη Τσίπρα είναι διαφορετική. Η επιστροφή του πρώην πρωθυπουργού στο προσκήνιο επαναφέρει στο κυβερνητικό οπλοστάσιο το αφήγημα της σύγκρουσης του 2023.
Το Μαξίμου αναμένεται να επαναφέρει σταδιακά στο πολιτικό προσκήνιο τα πεπραγμένα της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, επιχειρώντας να χαράξει μια καθαρή διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στη σημερινή κυβέρνηση και στην περίοδο 2015-2019.
Η στόχευση είναι προφανής: η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να μετατρέψει την πολιτική αντιπαράθεση σε σύγκριση μεταξύ δύο διαφορετικών μοντέλων διακυβέρνησης, επενδύοντας στο δίλημμα «σταθερότητα ή περιπέτεια».
Αυτό, όμως, προϋποθέτει ότι η πολιτική επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα θα αποκτήσει τέτοια δυναμική ώστε να αποτελέσει πραγματικό εκλογικό αντίπαλο. Μέχρι τότε, το Μαξίμου θα παρακολουθεί στενά τις κινήσεις του, αποφεύγοντας να του προσφέρει περισσότερο πολιτικό χώρο απ’ όσο θεωρεί ότι χρειάζεται.
Το δύσκολο τρίγωνο του Μαξίμου
Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση καλείται να κερδίσει ταυτόχρονα τρεις διαφορετικές μάχες.
Απέναντι στον Αντώνη Σαμαρά, πρέπει να προστατεύσει τη δεξιά της βάση. Απέναντι στον Νίκο Ανδρουλάκη, πρέπει να διατηρήσει την κυριαρχία της στο Κέντρο. Και απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα, να υπερασπιστεί το αφήγημα της πολιτικής σταθερότητας και της οικονομικής διαχείρισης.
Το στοίχημα είναι δύσκολο, καθώς οι τρεις αυτές αντιπαραθέσεις απαιτούν διαφορετική πολιτική ρητορική. Η υπερβολική μετατόπιση προς τα δεξιά μπορεί να κοστίσει στο Κέντρο, ενώ η υπερβολική έμφαση στο Κέντρο μπορεί να αφήσει χώρο για διαρροές προς τα δεξιά.
Γι’ αυτό και το επόμενο διάστημα αναμένεται να είναι καθοριστικό. Η ΔΕΘ θα αποτελέσει την πρώτη μεγάλη δοκιμή της κυβερνητικής στρατηγικής, αλλά η πραγματική μάχη θα δοθεί στους μήνες που θα ακολουθήσουν.
Το Μαξίμου θέλει να φτάσει στις κάλπες έχοντας ανακτήσει τη χαμένη πολιτική πρωτοβουλία. Και για να το πετύχει, θα πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να διαχειριστεί ταυτόχρονα την κυβερνητική φθορά, τη μάχη του Κέντρου και την πίεση από τα δεξιά.
Το τρίγωνο Μητσοτάκη – Σαμαρά – Τσίπρα, με τον Ανδρουλάκη να διεκδικεί τον χώρο του Κέντρου, μόλις αρχίζει να διαμορφώνει τους όρους της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.
