Βαθιές διαφωνίες μεταξύ των “27” για τα ευρωπαϊκά κονδύλια, τη δημοσιονομική ευελιξία και την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας – Η παρέμβαση Μητσοτάκη, οι αντιδράσεις των “φειδωλών” και το πολιτικό ορόσημο των γαλλικών εκλογών
Η ακρίβεια και το αυξημένο κόστος της ενέργειας βρίσκονται στο επίκεντρο της Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τους Ευρωπαίους ηγέτες να αναζητούν λύσεις για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, την ώρα που οι διαφωνίες για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό δυσκολεύουν τις αποφάσεις.
Η Ελλάδα ζητά μεγαλύτερη ευελιξία, ώστε να μπορεί να προχωρήσει σε στοχευμένα μέτρα ανακούφισης για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις που πιέζονται από το αυξημένο ενεργειακό κόστος. Ωστόσο, οι προσδοκίες για άμεσες αποφάσεις παραμένουν περιορισμένες, καθώς τα κράτη-μέλη δεν συμφωνούν ούτε ως προς το εύρος ούτε ως προς τον τρόπο χρηματοδότησης των παρεμβάσεων.
Τι ζητά ο Κυριάκος Μητσοτάκης
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης υποστηρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να δώσει στα κράτη-μέλη μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων, προκειμένου να στηρίξουν προσωρινά και στοχευμένα τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Η ελληνική πρόταση αφορά, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα αξιοποίησης μέρους των διαθέσιμων εθνικών πόρων για νέες παρεμβάσεις απέναντι στην ενεργειακή κρίση. Στόχος είναι να δημιουργηθεί πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η οικονομική σταθερότητα της χώρας.
Η Αθήνα επιδιώκει, παράλληλα, μια πιο συντονισμένη ευρωπαϊκή αντιμετώπιση του προβλήματος, καθώς οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας επηρεάζουν όχι μόνο τους λογαριασμούς των νοικοκυριών αλλά και το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων, τις τιμές των προϊόντων και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Θα υπάρξουν νέα μέτρα για το ρεύμα και τη θέρμανση;
Το ερώτημα που απασχολεί περισσότερο τους πολίτες είναι αν οι συζητήσεις στις Βρυξέλλες θα οδηγήσουν σε νέες ενισχύσεις για το ηλεκτρικό ρεύμα, τη θέρμανση και τα καύσιμα.
Μέχρι στιγμής, η διεκδίκηση μεγαλύτερης δημοσιονομικής ευελιξίας δεν ισοδυναμεί με έγκριση νέων επιδοτήσεων. Για να υπάρξουν συγκεκριμένα μέτρα, θα πρέπει να καθοριστούν οι διαθέσιμοι πόροι, οι δικαιούχοι και ο τρόπος εφαρμογής τους.
Το ζητούμενο για την ελληνική κυβέρνηση είναι να διατηρήσει τη δυνατότητα παρέμβασης, εφόσον η ενεργειακή κρίση συνεχιστεί και οι πιέσεις στο κόστος ζωής ενταθούν.
Γιατί υπάρχει διαφωνία για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
Την ίδια ώρα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες καλούνται να συμφωνήσουν για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034.
Οι διαπραγματεύσεις αφορούν το συνολικό ύψος των δαπανών, αλλά και το πώς θα μοιραστούν τα χρήματα ανάμεσα σε τομείς όπως η άμυνα, η ανταγωνιστικότητα, η έρευνα, η αγροτική πολιτική και η περιφερειακή ανάπτυξη.
Ορισμένες χώρες ζητούν περιορισμό των συνολικών δαπανών, ενώ άλλες υποστηρίζουν ότι οι νέες ευρωπαϊκές προτεραιότητες απαιτούν περισσότερους πόρους.
Για την Ελλάδα, ιδιαίτερη σημασία έχει να μη χρηματοδοτηθούν οι νέες ανάγκες της Ένωσης εις βάρος των κονδυλίων για τους αγρότες και τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για την καθημερινότητα
Οι αποφάσεις που θα ληφθούν το επόμενο διάστημα μπορούν να επηρεάσουν το διαθέσιμο περιθώριο της κυβέρνησης για μέτρα στήριξης, αλλά και τη χρηματοδότηση σημαντικών έργων και προγραμμάτων στην Ελλάδα.
Σε περίπτωση που δοθεί μεγαλύτερη ευελιξία, θα μπορούσε να διευκολυνθεί η εφαρμογή νέων, στοχευμένων παρεμβάσεων. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει αυτόματη μείωση των λογαριασμών ή οριζόντια ενίσχυση για όλους τους καταναλωτές.
Παράλληλα, η πορεία των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων θα καθορίσει τους διαθέσιμους πόρους για αγροτικές ενισχύσεις, περιφερειακά έργα και επενδύσεις τα επόμενα χρόνια.
Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό, καθώς η Ευρώπη καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη άμεσης ανακούφισης των πολιτών, τη χρηματοδότηση των νέων προτεραιοτήτων της και τη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας.
Το βασικό ζητούμενο για τα ελληνικά νοικοκυριά παραμένει ένα: αν οι ευρωπαϊκές συζητήσεις θα μεταφραστούν σε συγκεκριμένα μέτρα που θα περιορίσουν την πίεση στην καθημερινή οικονομία.
