Η ανακοίνωση του νέου πολιτικού φορέα του Αλέξη Τσίπρα, με την ονομασία «Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη» (ΕΛ.Α.Σ.), σηματοδοτεί την επιστροφή του πρώην πρωθυπουργού στην πρώτη γραμμή της πολιτικής σκηνής. Η παρουσίαση από το Θησείο είχε έντονα προσωποκεντρικά χαρακτηριστικά, καθώς ο ίδιος εμφανίστηκε αποφασισμένος να ηγηθεί ενός νέου πολιτικού εγχειρήματος με σαφή στόχο την ανασύνταξη του χώρου της Κεντροαριστεράς και της ευρύτερης Αριστεράς.
Του Βαγγέλη Αποστολίδη
Η ιδρυτική εκδήλωση δεν συνοδεύτηκε από αναλυτική προγραμματική διακήρυξη, αλλά περισσότερο από πολιτικά μηνύματα που παρέπεμπαν σε παλαιότερες περιόδους της πολιτικής του διαδρομής. Οι αναφορές στη «σύγχρονη κυβερνώσα Αριστερά» επιχειρούν να δώσουν στο νέο κόμμα έναν πιο θεσμικό και σοσιαλδημοκρατικό χαρακτήρα, χωρίς ωστόσο να έχουν αποσαφηνιστεί ακόμη οι βασικοί άξονες πολιτικής πρότασης. Ταυτόγχρονα επιχείρησε να επισημάνει ότι αποτελεί τη συνέχεια του… ΕΑΜ μέσω της… ΕΛ.Α.Σ., πρόσθεσε λίγο από ΕΔΑ, αρκετή δόση Ανδρέα Παπανδρέου, αντιγράφοντας ακόμα και τις κινήσεις του και λίγο από πρώτη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ!.
Ο Αλέξης Τσίπρας επέλεξε να επιστρέψει σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία ο ΣΥΡΙΖΑ εξακολουθεί να βρίσκεται σε κατάσταση εσωστρέφειας και πολιτικής αδυναμίας. Πολλοί εκτιμούν ότι η ίδρυση της ΕΛ.Α.Σ. δεν αποτελεί μόνο μια νέα πολιτική αρχή, αλλά και μια έμμεση παραδοχή ότι ο ιστορικός κύκλος του ΣΥΡΙΖΑ, όπως διαμορφώθηκε την προηγούμενη δεκαετία, έχει ουσιαστικά κλείσει.
Στην ομιλία του, ο Αλέξης Τσίπρας εμφανίστηκε με διάθεση πολιτικής επανεκκίνησης, αποφεύγοντας ωστόσο την εκτενή αυτοκριτική για κρίσιμες επιλογές της διακυβέρνησης 2015-2019. Το γεγονός αυτό σχολιάστηκε έντονα από πολιτικούς αντιπάλους αλλά και από στελέχη του ευρύτερου προοδευτικού χώρου, που θεωρούν ότι η κοινωνία εξακολουθεί να θυμάται τις αντιφάσεις εκείνης της περιόδου — από το δημοψήφισμα έως τη συνεργασία με τους ΑΝΕΛ.
Παράλληλα, η νέα πολιτική κίνηση φαίνεται να επιχειρεί έναν διπλό στόχο: αφενός να απορροφήσει δυνάμεις από τον κατακερματισμένο χώρο της Αριστεράς και αφετέρου να ασκήσει πίεση στο ΠΑΣΟΚ και προσωπικά στον Νίκο Ανδρουλάκη. Η προσπάθεια διεύρυνσης προς τον κεντρώο χώρο, πάντως, δεν θεωρείται εύκολη υπόθεση, καθώς ένα σημαντικό τμήμα μετριοπαθών ψηφοφόρων εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με επιφυλάξεις την πολιτική κληρονομιά της πρώτης κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
Η νέα εικόνα που επιχειρεί να παρουσιάσει ο Αλέξης Τσίπρας περιλαμβάνει σαφείς αναφορές στη σοσιαλδημοκρατία και στην ανάγκη «προοδευτικής διακυβέρνησης», σε μια προσπάθεια απομάκρυνσης από τον παλαιότερο αντισυστημικό λόγο. Ωστόσο, για αρκετούς αναλυτές, η μετάβαση αυτή παραμένει πολιτικά δύσκολη, καθώς το παρελθόν του ίδιου εξακολουθεί να λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για τους επικριτές του.
Την ίδια στιγμή, η ίδρυση της ΕΛ.Α.Σ. αναμένεται να επιταχύνει τις εξελίξεις στον χώρο της αντιπολίτευσης. Οι πρώτες μετακινήσεις στελεχών από τον ΣΥΡΙΖΑ, τη Νέα Αριστερά αλλά και άλλους πολιτικούς σχηματισμούς δείχνουν ότι το νέο εγχείρημα επιχειρεί να δημιουργήσει έναν νέο πόλο απέναντι τόσο στη Νέα Δημοκρατία όσο και στο ΠΑΣΟΚ.
Το μεγάλο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό: μπορεί ο Αλέξης Τσίπρας να πείσει ότι εκπροσωπεί κάτι πραγματικά νέο ή πρόκειται για μια προσπάθεια πολιτικής επιστροφής με διαφορετική «συσκευασία»;
Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν η ΕΛ.Α.Σ. μπορεί να αποκτήσει ουσιαστική κοινωνική και εκλογική δυναμική ή αν θα εξελιχθεί σε μια ακόμη εσωτερική ανακατάταξη στον χώρο της Κεντροαριστεράς και της ευρύτερης Αριστεράς.
.
